Roel zijn Weblog

Ik weet het niet hoor. Een van onze grootste ministeries (verkeer en waterstaat) heeft ‘m op de aanbestedingskalender gezet.
Nu ben ik als werkgever, en als HRM-man, en als socioloog, en als mens voorstander van goede arbeidsomstandigheden. En toch als je dit leest…..

3/8 * Ministerie van Verkeer en Waterstaat *
Kenmerken: Diensten, Aankondiging opdracht, NL + EU, met contractdocumenten
Omschrijving: Europese aanbesteding stoelmassages VenW/SSO/2009-9 http://www.aanbestedingskalender.nl/noticedetails.aspx?id=091b6476-4d76-41c0-9f42-bfa48239229d&src=not

Twee jaar oud. Uw kind heeft moeite met het uiten van emoties…..

Dat ik boven mijn 40e nog vader wordt. En nog wel ADHD-vader. Begrijp me niet verkeerd. Geen bevalling, gee roze wolk, geen getut, of flesjes. Nee van de een op de andere dag ben je ‘onbevlekt’ adhd vader. Je leest eens een boek. Je hebt een ‘druk kind’. Net als veel anderen. Vooral jongens vind ik zelf nog wel eens best druk. En ik kan het denk ik best een beetje weten.
Ik geef namelijk ook voetbaltraining aan de F-jes die inmiddels E-tjes zijn geworden. Ik kan dus enigszins vergelijken.

Het begint al met de vraag: moet je er wel over schrijven? Kun je er wel over schrijven? Mag je er wel over schrijven? Het gaat namlijk over iemand anders. Is hij daar wel bij gebaat? Nu, later?
Ik heb besloten om wat ervaringen te delen. Vanuit mijn eigen beleving.

Het doet me gewoon wat. De een schildert, de ander kleit; ik schrijf als iets me wat doet.

Ik ben niet zielig. Ik voel me ook niet zielig. In tegendeel. Ik leer heel veel. Da’s niet gemakkelijk. Want ik ben ook niet de geduldigste. En ik uit ook nog wel eens ongezouten mijn frustraties.

Ik ga de komende weken meer schrijven. Onderwerpen zijn:
* Wat doe je als je voor het eerst bij een Psychiater komt en de pillen staan al klaar?
* Wat doe je als er ineens een deuk in iemands auto zit, en de eigenaar zegt dat ‘hij’ dat deed.
* Wat doe je een vader op 5 centimeter afstand voor zijn gezicht tegen je kind zegt dat hij een ‘rotkind’ is
* Hoe reageer als iedereen zegt dat het zo’n leuk kereltje is en dat je niks aan hem merkt…
* En wat is ADHD eigenlijk echt?
* Mijn ervaring met onze ADHD-Coach
* Maar ook hoe je aan je zelf kunt twijfelen als je juf op school vertelt dat ‘hij’ al weer een kind heeft ‘gemept’. En het andere kind deed weer niks.
* Het mooiste voorbeeld: stel je voor dat je twee keer hebt geserveerd met tafeltennis, je wisselt van opslag en…. je bent de tel al weer kwijt….
* En wat als een kinderdagverblijf meldt dat je kind van twee ‘moeite heeft met het uiten van emoties’. ….. EEN KIND VAN 2!!!

Wordt vervolgd….

Leuker kunnen ze het niet maken, makkelijker misschien, maar dat geldt kennelijk niet voor iedereen.
De kredietcrisis is mij niet vreemd. Wij hadden met ons bedrijf in 2002 al een forse kredietcrisis. Het verschil is dat wij er toen voor mijn gevoel alleen voor stonden. Hoe hard we ook schreeuwden: niemand hielp. Ja, vrienden, kennissen en zelfs klanten. Maar de overheid… We zijn er nu als een zeer gezond en sterk bedrijf uitgekomen.

Moeten we dan niet in tijden van kredietcrisis de bedrijven die om hulp schreeuwen, gewoon zelf hun boontjes laten doppen? De economie stimuleren door de consument te steunen en kredieten beschikbaar stellen, maar bedrijven tegemoet komen…..?

Hoe ging dat in 2002 bij Parantion?
Een internetbedrijf start in 2000. In de hele wereld en in Nederland, onder aanvoering van Nina Brink, stort de hele ICT markt in elkaar. Wij waren net een internet product aan het ontwikkelen. Daar was markt voor, maar het was wel erg nieuw allemaal. Enquêtes via internet. Een paar klanten hadden we al. De voorlopers. We hadden een paar honderd duizend Euro geïnvesteerd. Karel en ik. We hadden een paar mensen aan het werk en die hadden een paar gezinnen te eten te geven.

De belasting die we moesten betalen hadden we gebruikt om een ronde salarissen te betalen. Zelf hadden we een bescheiden inkomen. Samen met Karel was ik directeur en onze beide ouders hadden ons opgevoed dat je je netjes aan de regels moet houden. Vooral als het om geld gaat.
Een paar maanden. De inspecteur aan de deur. En nog een. En nog een keer.
Op een gegeven moment kende ik de belastinginspecteur bij zijn voornaam…. en achternaam….. De deurwaarder kende we ook. Stegeman. Hij liep met zijn blocnote door ons bedrijfje. Daar een laptop, een bureaustoel, een printer. Alles schreef hij op. Een week later kwam hij terug. Nog eens tellen. En de sticker. Op de deur. We konden net op tijd een paar duizend euro ergens lenen. Zelf klanten leenden ons geld. En vrienden.

En toen kwam de uitnodiging. De inspecteur in Almelo. Een nieuw uit marmer opgetrokken gebouw. Een klein mannetje. Natuurlijk. Met snor.
Ik: kunnen we nog een paar weken uitstel krijgen.
Belastingman: daar kan ik niet aan beginnen meneer.
Ik: maar we hebben net een paar ton geïnvesteerd….
Belastingman: regels zijn regels. Stel dat iedereen zou vragen om uitstel. Dat zou een mooie boel worden.
Ik: maar we hebben een grote klant die binnenkort betaald. Dan zijn we erdoor.
Belastingman: we hebben net van de staatssecretaris de opdracht om streng op te treden.
Ik: we hebben vier medewerkers op de loonlijst. Drie hebben een gezin. Als u twee maand uitstel verleent zijn wij op alle fronten geholpen. Wij gaan niet failliet. Onze leveranciers krijgen hun geld en de medewerkers ook. Uiteindelijk is de belastingbetaler ook beter af.
Belastingman: Daar kunnen wij geen rekening mee houden.
Ik: en die gezinnen? Interesseert u dat niet?
Belastingman: Nee. Die vinden wel weer wat anders. Wat u niet meer doet, wordt wel door een ander gedaan.
Ik: …….
Met tranen in mijn ogen stond ik op de stoep in Almelo…. Samen met mijn boekhouder. Veel erger kan niet.

Wordt vervolgd…..
De bank leent ons nu geen geld. Onze solvabiliteit (zegt iets over hoe financieel gezond het bedrijf is) zou er onder lijden. Die is zo’n 50%. Die van de bank zelf is 7%…?

Na 20 jaar kunnen competenties eenvoudigweg niet meer hot zijn. Of toch? Beleven competenties hun ‘second wind’ of herkansing? Jarenlang hebben we niet echt geweten wat te doen met competenties. We begrepen wel aardig wat het was. We begrepen dat het belangrijk was en dat het een andere kijk was op de wijze waarop mensen hun carrière doorlopen en dat het een beschrijving van de werkelijkheid was die dichterbij de realiteit stond dan de modellen die tot dan toe werden gehanteerd. We begrepen ook dat als we dit concept zouden begrijpen, dat we het ook zouden kunnen ‘implementeren’ en dus ook kunnen ‘managen’.

Managen is goed. Dat betekent controle, grip, sturen en kapitaliseren. Weet u bijvoorbeeld hoeveel uw eigen kennis waard is? X keer uw jaarsalaris? Of weet u hoeveel de kennis van uw bedrijf waard is? De waardebepaling van dit soort softe’ zaken dient meestal één doel: een financieel doel. Het maakt bijvoorbeeld veel uit als u bij een bank aanklopt voor de verhoging van uw hypotheek wat uw kennis waard is. Een HBO-opleiding is al gauw goed voor 50.000 Euro. Het maakt bijvoorbeeld ook uit als uw bedrijf naar de beurs gaat. Met een hoop competenties op de bank is een aandeel veel meer waard dan de standaard X keer de winst, of X keer de omzet.

Worden competenties dan zo anders gewaardeerd dan ‘vaste’ dingen of materiële zaken? Laten we eens nagaan hoe dat ook al weer zat met de UMTS licenties voor de nieuwe mobiele telefonie standaard in Europa? Miljarden werden geboden voor een vergunning om op een stukje bandbreedte in de ether te mogen bestrijken. Maar wat zijn deze vergunningen waard als inderdaad blijkt dat uw hersenen vanwege ‘elektrosmog’ toch langzaam opwarmen?

Wat waren competenties ook al weer? Laten we de veelgebruikte definitie hanteren. Een competent iemand bezit een set van kennis, houding en vaardigheden die zorgen dat iemand succesvol kan zijn in relatie tot het werk. Competenties liggen dus ten grondslag aan succesvol gedrag. Een groot deel daarvan vindt haar oorsprong in uw hersenen. We noemen dat ook wel simpel het ‘HOE’ van uw functioneren. Dit in tegenstelling tot het ‘WAT’ , dat door middel van uw functieprofiel is vastgelegd. Het ‘wat’ wordt bepaald door drie andere aspecten: taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en benodigde opleidings- en ervaringsniveau.

Gelukkig worden er steeds betere geautomatiseerde kennis- en competentiesystemen ontwikkeld. Dat is maar goed ook. Competenties van mensen worden gemonitord, gemanaged en opgeslagen in een competentiesysteem. Documenten, presentaties en andere publicaties worden opgeslagen in document-management systeem. Een probleem blijft echter de echte ‘hand-vaardigheden’. Deze kunnen wel worden gestimuleerd en ontwikkeld, maar kunnen nog niet gemakkelijk worden opgeslagen. De competentie van een auteur bijvoorbeeld. Hoe leg je die vast? Er is toch een ongrijpbaar en uniek persoonsafhankelijk deel dat onder die hersenpan zit en nergens kan worden opgeslagen.

U voelt hem misschien al aankomen. Dat zijn diezelfde hersenen die mogelijk langzaam worden opgewarmd als een gezellige magnetronmaaltijd. Weer een extra competentie-inflatie dus of juist niet? Misschien zijn warme competenties wel beter dan koude….

Eén januari hoop ik klaar te zijn met het manuscript van mijn nieuwe boek. Online onderzoek. Hoe doe je een goed onderzoek en vooral online. Het gaat uitgegeven worden door Academic Service (een van de SDU-brands). We zijn druk bezig met de voorbereidingen. Op dit moment heb ik drie mensen (docenten uit het HBO) bereid gevonden om ‘tegen’ te lezen. Corinne is druk bezig met het achter de schermen zaken te regelen en ik ben aan het schrijven. Mocht je onderzoeker zijn, of op een andere manier iets te maken hebben met onderzoek en geïnteresseerd zijn in literatuur daarover: reageer dan even op dit artikel. We zouden graag met een team van docenten van Hogescholen en Universiteiten contacten leggen. Meelezen, commentaar leveren, een hoofdstuk schrijven, corrigeren, of er gewoon een keer over meepraten. In januari organiseren we een bijeenkomst met alle geïnteresseerden.
Vandaag was ik bij een Hogeschool. Daar zat ik met onze stagiaire Jelleke (je weet wel, onze stagiaire die beroemd gaat worden na haar Idols avontuur.
Het plaatje dat ik op de hogeschool aantrof was een perfecte verbeelding van de ‘digital-native’. Vijf studenten met elkaar aan een tafeltje in de ’schoolkroeg’. Keuvelend, pinda’s, biertje, wit-wijntje en…….twee laptops op tafel. Onder het gezellig keuvelen zat een van de dames te chatten via msn, de ander online te gamen. De Hogeschool is namelijk in zijn geheel wireless-enabled.

Wordt vervolgd….

Hoe maak je een goeie vragenlijst? Deze vraag krijgen we steeds vaker. Soms is deze vraag heel eenvoudig te beantwoorden maar soms ook niet. Het lijkt een beetje op de vraag: “ik wil een auto kopen….welke moet ik kopen?” Dat is niet een twee drie te beantwoorden. Maar er is wel heel wat over te zeggen.
Wat zich heel duidelijk aftekent is een onderscheid in waarvoor een online onderzoekstool voor wordt gebruikt. Ruwweg is dit onder te verdelen in vier categorieën.

De eerste is: men wil gewoon iets vragen aan een aantal andere mensen. De tweede categorie heeft een wat vaster doel: men wil een opleiding evalueren of een aantal mensen wat vragen stellen ter voorbereiding van een congres. Hieronder valt ook een groot deel van de peilingen op websites, burgerpeilingen of de fun-onderzoeken zoals je deze bijna dagelijks op de radio hoort. De derde categorie zijn de onderzoeken waarbij het van groot belang is dat hetgeen er gemeten wordt ook klopt. De vierde categorie zijn de wetenschappelijke onderzoeken.
Bij de eerste drie is meestal het begrip steekproef niet van groot belang. Bij een onderzoek onder uw eigen klanten is er helemaal geen sprake van een steekproef. U stuurt de vragenlijst naar uw klanten. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor een onderzoek onder uw leerlingen.

Tegenwoordig zien we dat marketingmanagers, kwaliteitsmanagers veel zelf meten. In onze ogen gebeurt dat ook vaak heel aardig. Met name in de eerste twee categorieën en soms ook in de derde.
De vierde categorie is nog steeds het werkterrein van onderzoekers, maar ook daar is steeds meer discussie. Klanten willen steeds sneller de eerste resultaten zien. Of het nu een gemeenteraad is, een ministerie of een marketing afdeling van een bedrijf.

Wel zien we steeds meer patronen terug in de duizenden onderzoeken die met de Parantion Web Survey zijn uitgevoerd en zien we wat wel en niet werkt. Natuurlijk heb je de bekende do’s en don’ts. En dan heb je natuurlijk heel duidelijke verschillen tussen een internet vragenlijst en een traditionele papieren vragenlijst. Tot slot is er nog een rijtje inhoudelijke en persoonlijke voorkeuren. De ene onderzoeker zweert bij een vijf-puntsschaal; de ander bij vier.

De komende nieuwsbrieven zal ik in een aantal afleveringen de ‘best practices’ van het maken van een goede vragenlijst langslopen. Do’s en don’ts, verschillen tussen internet en papier, inhoudelijke en persoonlijke voorkeuren.

Een paar tips uit de losse pols. Als richtlijn hanteren wij een aantal van 40 vragen. Het ‘afhaak’ effect treedt vaak op na enkele minuten. Korte vragen is er ook zo een. We zijn vaak het langst bezig om vragen zo te herschrijven dat ze hetzelfde betekenen, maar in één zin van 10 woorden past. Vooral onderwijzers, docenten en beleidsmedewerkers willen vaak heel veel uitleggen aan de lezer. Taalgebruik is dus van groot belang…En het liefst aansluiten bij de doelgroep.

De ‘lezer’ bestaat alleen niet meer. Men graast of snackt… of men ‘praat afro…’
Ik heb van het weekend weer een ‘snackje’ gescoord. Zomaar een zin uit een gesprek tussen twee afstudeerders op maandagochtend bij Parantion. Ik heb het idee dat we de tijd van ‘vet-cool’, ‘lauw’ of ‘strak’ definitief achter ons laten. Een vrouwelijke student scoort een snackje. En dan kreeg ik afgelopen week als antwoord op een skype bericht:

Roel: 20:44:49 Ging het goed?
Peter: 20:45:03 fsho
Roel: 20:45:13 fsho?
Peter: 20:45:41 das afro voor zeker weten (spreek uit als foorsho)
Roel: 20:45:51 ah…
Roel: 20:45:55 fsho
Roel Smabers: 20:46:02 ok
Peter: 20:46:03 generatiekloooooof
En dan moet ik van de overheid meekijken met mijn kinderen op de MSN….

Sinds oktober niet meer geschreven. Schande. Maar dat had ook een reden. Kunst. Pure kunst met de grote K.
Zie www.parantion.nl

1996 had ik mijn eerste boekje in handen. Onderzoek voor P&O. Dat was al heel speciaal. Ik denk dat het een jaar of twee geleden was dat ik aankondigde dat ik een nieuw boek zou gaan schrijven. Ik had alles geregeld met de de uitgever….dacht ik. Een dag voordat we zouden starten… ach laat ook maar.
Gelukkig kwam ik Sjia tegen. Dé uitgeefster van Wolters Noordhoff. Streng doch rechtvaardig. Deadline is deadline.

We hebben een schrijvers-team samengesteld en zijn in maart 2007 begonnen. Eerst de inhoudsopgave maken, afstemmen, dan de hoofdstukken verdelen en… buffelen. Zo hard buffelen dat drie mensen zijn afgehaakt. Gelukkig hadden we heel snel goede auteurs die hun plaats konden innemen. In augustus was het grootste deel van de kopij klaar. Dan nog flink strepen, samenvoegen, strepen, samenvoegen en de teksten nog maar eens lezen. Wat ik heel vreemd vind, is dat als je teksten die je zelf hebt geschreven, een week of wat later nog eens ziet, soms onleesbaar zijn. Je denkt: wat een onzin staat hier. Je leest nog eens. Je kijkt of het niet per ongeluk een hoofdstuk van iemand ander is. En dan ga herschrijf je het tot de tekst die het zijn moet. Achteraf snap ik dan ook waarom het ook al weer zoveel werk was en waarom het eigenlijk maar beter is dat je niet weet waar je aan begint als je een boek gaat schrijven. Of je moet het anders doen. Terwijl vroeger een boek ook wel ‘een stapel faxen’ heette (tenminste voor de mensen die nooit verder waren gekomen dan de samenvatting van ‘vals licht’ van Zwagerman), heet het nu een verzameling blogs…. Nee, dit is nog gewoon een echt boek…